hashimoto

HASHIMOTO – wprowadź kilka zmian do swojego jadłospis

W ostatnich czasach coraz częściej słyszy się o tajemniczo brzmiącej chorobie – Hashimoto. Na czym polega ta choroba? Czy można ją wyleczyć? Jaka jest rola diety?

ROZPOZNANIE

Hashimoto jest to przewlekłe, autoimmunologiczne zapalenie tarczycy. Diagnozę stawia lekarz na podstawie wyników badań takich jak: badanie palpacyjne – równomiernie powiększony gruczoł, niebolesny o twardej/gumowej konsystencji i guzowatej powierzchni; badanie ultrasonograficzne (USG) – stwierdzenie hipoechogenicznego miąższu; badanie przeciwciał aTPO – podwyższony poziom oraz laboratoryjne cechy niedoczynności lub nadczynności tarczycy – zbadanie poziomu TSH (hormon tyreotropowy).

PRZEBIEG

Przebieg choroby polega na tym, że pojawia się i wzmaga niedoczynność tarczycy. Czasem okres niedoczynności może być poprzedzony okresem nadczynności tarczycy. Jeśli chodzi o sam gruczoł, to występuje podobna sytuacja. Tarczyca przeważnie ulega zmniejszeniu, choć czasem zwiększa się. Hashimoto najczęściej jest bezobjawowe. Nie ma też typowych dla siebie symptomów. Objawy mogą występować w związku z niedoczynnością bądź nadczynnością tarczycy.

LECZENIE

Nie ma niestety jednoznacznego sposobu postępowania, które spowodowałoby całkowite wyleczenie Hashimoto. Jednak poprzez odpowiednie leczenie można zapobiegać negatywnym objawom i nie dopuścić do powstania powikłań, a przez to zapewnić sobie lepszy komfort życia. Terapia składa się z pięciu elementów. Są to farmakoterapia, aktywność fizyczna, unikanie stresu, zaprzestanie palenia i dietoterapia.

RACJONALNE ŻYWIENIE

Dieta w Hashimoto (i nie tylko) powinna być prawidłowo zbilansowana. Dlaczego? W ten sposób będzie w stanie zapewnić organizmowi wszystkie niezbędne witaminy oraz makro- i mikro- elementy. Spowolniony będzie proces zapalny oraz wzmocniona skuteczność farmakoterapii, ale też po prostu lepsze samopoczucie. Aby zagwarantować sobie stałe tempo przemiany materii trzeba stosować systematyczność w codziennej diecie, czyli jeść od 4 do 5 posiłków dziennie, między każdym robić regularne odstępy, a ostatni posiłek zjeść na 3-4 godziny przed snem.

MASA CIAŁA

Osoba chora na Hashimoto powinna starać się utrzymać prawidłową masę ciała. Chory z nadwagą, zmniejszając masę ciała pozytywnie wpływa na poziom hormonów gruczołu tarczycowego, ale odchudzanie nie może być zbyt restrykcyjne, gdyż wpłynęłoby to niekorzystnie na pracę i aktywność tarczycy.

BIAŁKA

Bardzo ważne jest dostarczenie organizmowi odpowiedniej ilości białka (najlepiej pełnowartościowego), które znajdziemy w chudym mięsie, rybach morskich, jajach. Białko przyspiesza tempo przemian metabolicznych i stymuluje produkcję hormonu wzrostu odpowiedzialnego za spalanie tkanki tłuszczowej, co ma pozytywny wpływ na utrzymanie prawidłowej masy ciała. Jednym z najistotniejszych plusów działania białka jest to, że bierze udział w syntezie hormonów tarczycy, ale też zapobiega wypadaniu włosów, co często współwystępuje z chorobami tarczycy. Ostrożnie trzeba podchodzić do mleka, gdyż kazeina (główny składnik mleka) ma duże zdolności antygenowe, co nie jest korzystne.

TŁUSZCZE

Organizm potrzebuje też większej ilości, ale wysokiej jakości tłuszczu. Chodzi tu o tłuszcze zawierające kwasy tłuszczowe nienasycone, które występują w olejach roślinnych np. olej słonecznikowy, oliwa z oliwek, orzechach, awokado, pestkach i rybach. Kwasy tłuszczowe Omega-3 zwiększają wrażliwość tkanek na działanie hormonów tarczycy i pobudzają syntezę cytokin przeciwzapalnych. Znaleźć je można w rybach morskich i olejach roślinnych: oleju lnianym, oleju rzepakowym i oliwie z oliwek. Diety o zbyt małej ilości tłuszczu nie są rekomendowane, gdyż powodują zaburzenia funkcjonowania układu odpornościowego i zaburzenia wchłaniania, głównie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.

WĘGLOWODANY

Często Hashimoto współtowarzyszy zaburzeniom gospodarki węglowodanowej (cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2), wtedy niezbędne jest ograniczenie węglowodanów i wybieranie tych o niskim indeksie glikemicznym. Warto sięgać po węglowodany złożone (kasze, makarony, pieczywo – produkty z pełnego przemiału) a ograniczać węglowodany proste (cukierki, ciastka, żelki, batony, pieczywo cukiernicze, ciasta).

GLUTEN

W dietoterapii Hashimoto czasem stosuje się dietę bezglutenową. Spożycie glutenu stymuluje wytworzenie przeciwciał, które atakują tkankę tarczycową. Dieta bezglutenowa może więc zmniejszyć stymulację układu odpornościowego i wyciszyć proces autoimmunologiczny. Jednak badania potwierdzające skuteczność tej diety nie są jednoznaczne i zastosowanie jej powinno być wcześniej skonsultowane z dietetykiem.

GOITROGENY

Substancjami, na które szczególnie powinny zwracać uwagę osoby chore na Hashimoto są goitrogeny. Są to związki antyodżywcze, które hamują wchłanianie składników odżywczych z pokarmu. Poprzez związanie się z jodem mogą zahamować syntezę hormonów tarczycy. Nie jest jednak konieczna całkowita eliminacja produktów ich zawierających z diety, a jedynie ograniczenie. Warto podkreślić też rolę obróbki termicznej, która może obniżyć zawartość goitrogenów nawet o 30%. Produkty będące bogatym źródłem tych związków to: brokuły, brukselka, kalafior, jarmuż, gorczyca, rzodkiewka, brukiew, kalarepa oraz nasiona roślin strączkowych (groch, fasola, soczewica, bób, soja). W przypadku tych ostatnich trzeba pamiętać jeszcze o wcześniejszym namaczaniu.

JOD

Często spotykana jest tendencja do suplementacji jodu. Nadmiar jodu może ułatwiać prezentację autoantygenu, a przez to nasilać autoagresję na tarczycę. Dlatego nie powinno się stosować suplementów tego pierwiastka, a jedynie dostarczać go z dietą. Znajdziemy go m.in. w glonach morskich, rybach, produktach mlecznych, jajach, mięsie i produktach mięsnych, sałacie, kalarepie, rzepie, kukurydzy, ale także w białym winie półwytrawnym i soli jodowanej.

SUPLEMENTY

Osobom z Hashimoto zaleca się suplementację witaminy D i selenu. Badania dowodzą, że istnieje zależność między niedoborem witaminy D, a chorobami tarczycy o podłożu autoimmunologicznym, dlatego suplementacja tą witaminą powinna być stałym elementem terapii Hashimoto. Natomiast niedobór selenu może być czynnikiem pogłębiającym przebieg choroby oraz brać udział w etiopatogenezie choroby.

Hashimoto jest chorobą, na którą dieta ma diametralny wpływ, jednak ze względu na często występujące choroby towarzyszące powinna być dobierana indywidualnie. Ale nie dajmy się zwariować, to że w mediach jest boom na Hashimoto nie znaczy, że co druga osoba ją ma. Podstawą jest rozpoznanie lekarza, a nie informacje pozyskane za pomocą „dr Google”

Należy mądrze i odpowiedzialnie podchodzić do kwestii swojego zdrowia w tym właściwej terapii dietetycznej.

Podejrzewasz u siebie niedoczynność lub nadczynność tarczycy? Potrzebujesz wsparcia dietetycznego i indywidualnego jadłospisu?

Skorzystaj z naszych konsultacji on-line link zakupu znajdziesz TU

Bibliografia:

Gajewska D.: Choroba hashimoto – leczenie i żywienie; Zakład Dietetyki, Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW

Jeznach-Steinhagen A., Szostak-Węgierek D.: Choroby Endokrynologiczne

Zakrzewska E., Zegan M., Michota-Katulska E.: Zalecenia dietetyczne w niedoczynności tarczycy przy współwystępowaniu choroby Hashimoto

Gier D.: Suplementy; Food Forum 5/2016

http://dietetycy.org/

Martyna Chatkiewicz

Autor artykułów at Edukacja Żywieniowa.PL
Martyna Chatkiewicz - studentka dietetyki Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Ukończyła kursy i szkolenia związane z żywieniem klinicznym. Jej celem jest kształcenie się w kierunku psychodietetyki. Uważa, że dietetyk oprócz wiedzy z zakresu żywienia powinien również umieć motywować. Pragnie pokazać ludziom, jak złe nawyki żywieniowe mogą negatywnie wpływać na zdrowie i jak można je zmienić.

Zamów konsultację z Martyną
Martyna Chatkiewicz
0 replies

Dodaj komentarz

Podziel się swoim komentarzem
Możesz tu podzielić się swoja opinia o Edukacji Żywieniowej

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *